داخلي. اقتصادي. جنگل. بلوط.

نان بلوط روزگاري قوت لايموت مردم‌كهگيلويه‌وبويراحمدوحتي برخي‌از استانهاي ديگر به شمار مي‌رفت، امروزه با فزوني گندم، ديگر بلوط دراين‌استان جايگاهي ندارد.

امروزه اين ميوه جنگلي كه ميزبان اين ديار بود و اكنون ميهمان به شمار مي‌رود، از ياد رفته است.

به گفته كارشناسان درصورت برنامه ريزي و سرمايه‌گذاري ،اين منبع مهم ملي مي‌تواند نقش مهم و ارزش اقتصادي بيشتري براي ساكنان منطقه به همراه داشته باشد.

درختان زيباي بلوط به صورت كمربندي سبز،دشت ها،تپه‌هاو ارتفاعات استان كهگيلويه و بويراحمد را فراگرفته و اين منطقه را به‌عنوان يكي از پرجاذبه ترين نقاط ديدني كشور مبدل ساخته‌است.

درختان بلوط در اين استان علاوه بر نقش زيست محيطي آن،هنوز هم نقش مهمي در تامين غذاي برخي ساكنان اين منطقه دارد.

ساكنان منطقه از ميوه بلوط براي تغذيه و از پوست و تفاله‌هاي آن براي تعليف دام‌هاي خود استفاده مي‌كنند ضمن آنكه تنه درختان بلوط درتامين سوخت و ساخت و ساز اماكن روستايي و عشايري همچنان مورد استفاده قرار مي‌گيرد.

در زمان قديم مردم،پوست ميوه بلوط را پس از جمع‌آوري و قبل از آنكه رطوبت خود را از دست دهد،مي كندند و با جدا كردن پوسته رويي مغر كه جفت(‪ (jaft‬و در اصطلاح علمي، تانن نام دارد، آن را پودر مي‌كردند وبراي مصارف خاصي استفاده مي‌كردند.

مهمترين مصارف "تانن" اينك و درگذشت،درچرم‌سازي،حفاظت تورهاي ماهيگيري، توليدپلاستيك و چسب،صنايع سراميك، پالايش نفت، تثبيت رنگها، درمان اسهال و سوختگي، تركيبات ضد تعريق، داروسازي و پزشكي و استخراج فلزات است.

مغزاين ميوه‌را نيز خمير كرده،سپس نان محلي باعنوان كلگ (‪KALAG)‬مي پختند و باآن ارتزاق مي‌كردند.

امروزه نان كلگ هم همچنان مورد استفاده بعضي خانواده‌ها به ويژه افراد مسن قرار مي‌گيرد.

ميوه‌بلوط شامل بذر،گزعلفي و مازودارتشكيل شده است كه به گفته كارشناسان ارزش غذايي و دارويي فراواني دارد.

بر اساس آزمايش‌هاي انجام شده در تجزيه شيميايي مغز بلوط در سال ‪۵۹‬ در آزمايشگاه دانشكده داروسازي تهران ‪ ۵۲/۲‬درصد اين ميوه از مواد قندي و بقيه آن از رطوبت ، خاكستر، چربيها و ازت تشكيل شده است.

براساس اين آزمايش‌ها از هر صد كيلوگرم بلوط نزديك به ‪ ۳۰‬درصد آن پوسته چربي، جفت و مواد زايد و ‪ ۷۰‬درصد بقيه را مغز يا دانه بلوط تشكيل مي‌دهد.

همچنين از هر‪ ۱۰۰‬كيلوگرم مغز سالم بلوط ‪ ۴۰‬درصد آن آب و ‪ ۶۰‬درصد ماده غذايي است.

اين آزمايش‌ها نشان داد اين ميوه درمقايسه با گندم و جو از نظر پروتئين نصف آنها واز نظر چربي سه برابر گندم و چهار برابر جو ارزش دارد.

كهگيلويه و بويراحمد با برخورداري از صدها هكتار جنگل و برخورداري از ‪ ۱۷‬ميليون و ‪ ۵۰۰‬هزار اصله درخت مرغوب بلوط يكي از استانهاي مستعد براي ايجاد كارخانه‌هاي فراوري بلوط در كشور است.

همچنين وجود ‪ ۸۰۰‬هزار هكتار جنگل كم نظير بلوط اين استان را به يكي از مناطق جنگلي مهم دنيا تبديل كرده است.

جنگلهاي بلوط اين استان حدود ‪ ۲۰‬درصد جمعيت جنگلهاي حوزه زاگرس است كه عمده آن در ارتفاعات ‪ ۷۰۰‬تا دوهزار و ‪ ۱۰۰‬متر بالاتر از سطح دريا پراكنده است.

رييس جنگل داري منابع طبيعي كهگيلويه و بويراحمد گفت: نزديك به يك ميليون هكتار از مساحت اين استان را جنگل تشكيل مي‌دهد كه ‪ ۸۰‬درصد آن پوشيده از بلوط است.

محمدرضا جهان آرا در گفت و گو با ايرنا افزود: ميوه بلوط در حفظ محيط زيست نقشهاي بسزايي دارد كه مهمترين آنها تلطيف هوا، ذخيره نزولات آسماني، جلوگيري از فرسايش خاك و سيلابها و در نتيجه جلوگيري از خسارتهايي كه ناشي از سيلابهاي ويرانگر است.

وي بيان كرد: مهمترين برنامه اداره كل منابع طبيعي استان كهگيلويه و بويراحمد براي حفظ اين ميوه ارزشمند، ممنوع كردن بهره‌برداري صنعتي و شخصي از اين نوع ميوه است.

جهان آرا اظهار داشت: اين ميوه از ديرباز در اقتصاد زندگي مردم اين استان نقش بسزايي داشته است.

وي گفت: مهمترين گونه‌اي كه در استان وجود دارد گونه پرسيكا يك گونه ناياب ايراني غالب در اين استان است.

كارشناس مواد غذايي دانشگاه علوم پزشكي كهگيلويه و بويراحمد گفت: اين ميوه داراي مواد زيادي مانند سديم و منيزيم است كه مي‌تواند در تنظيم فشار خون تاثير مثبت داشته باشد.

محمدرضا جاهدان بيان كرد: به دليل وجود كربوهيدرات و نوع ويتامينهايي كه در اين نوع ميوه شامل ويتامينهاي گروه ‪ B‬هست،براي كودكان و زنان و به ويژه افراد ديابتي نيز موثر است.

ميوه بلوط كاربردهاي موثري دربخش صنايع، داروسازي، پزشكي، نساجي، صنايع شيميايي و مواد غذايي دارد.

با وجود برخورداري اين استان از انبوه جنگلهاي بلوط هنوز تصميمي براي احداث كارخانه فرآوري اين ميوه ارزشمند گرفته نشده كه در صورت ايجاد اين كارخانه‌ها علاوه بر جلوگيري از خروج ارز در زمينه اشتغالزايي گام موثري برداشته مي‌شود.ك/‪۳‬