yousef.blogfa.com - زاگرس وجنگل های آن

زاگرس ، خاك و محيط زيست(بخش نخست)

ميگويند كلمه زاگرس را اولين بار اسكندر مقدوني، هنگاميكه با سپاه خود به اين رشته كوهها رسيد به دليل شباهت آنها با كوههاي زاگرب بكار برد. زاگرس، کلمهای است با ريشة يونانی که از ديرباز به معنی پشتکوه يا به قول ايرانيها «پاطاق» به کار میرفته است (جزيرهای و ابراهيمی رستاقی، 1382).

مهمترين ويژگي ناهمتاي زاگرس، وجود جنگلهاي آنست كه نه تنها بعنوان يك ناحيه رويشي منحصربفرد تلقي ميشود بلكه تامين كننده منابع آبي است كه بيش از 8/9 ميليون نفر بطور مستقيم از آن سيراب ميشوند. اين تعداد كه بالغ بر 27 هزار آبادی است بدون احتساب مردماني است كه از طريق رودهاي خارج شده از زاگرس روزگار ميگذرانند. از ميان آباديهای مزبور نزديک به 4 هزار آبادی تنها در داخل جنگلها مستقر بوده و جمعيتی بالغ بر 5/1 ميليون نفر را در خود جای داده است (دفتر جنگلهای خارج از شمال، 1381). شايد گزاف نگفته ايم كه وابستگي معيشتي اين تعداد بطور مستقيم از دامداري در زاگرس تامين ميشود.

تنوع خاك در زاگرس نيز از ديگر نكات بارز اين ناحيه رويشي است، گرچه همزمان با تخريب اين جنگلهاي كهن، تخريب خاك نيز سرعت گرفته، بطوريكه نرخ فرسايش خاك در زاگرس به ركورد هاي جهاني نزديك گشته است.

جنگلهاي ناحية رويشي زاگرس

جنگلهاي زاگرس از آذربايجان غربی (شهرستان پيرانشهر) تا فارس (حوالی فيروزآباد) در نواری به پهنای 7 درجة عرض جغرافيايي و 5/7 درجة طول جغرافيايي، جنگلهاي منطقة رويشي زاگرس با قدمتی 5 هزار ساله استقرار يافتهاند (شکرچيان، 1374 و يوسفی و همکاران، 1381)؛ جنگلهايي که گسترة آن 10 استان کشور را در امتداد رشتهکوههای زاگرس (جهت شمال غرب به جنوب شرق) با طول متوسط 1300 كيلومتر و عرض متوسط 200 كيلومتر درنورديده (ثاقبطالبی و همکاران، 1383) و از جنوب پيرانشهر با مختصات جغرافيايي 45 درجة طول شرقی و 36 درجة عرض شمالی، شروع و در حوالي ميانجنگل در جنوب شيراز، با حد پاييني 52 درجه و 30 دقيقة طول شرقی و 29 درجة عرض شمالی، پايان ميگيرد (فتاحي، 1373). اين استانهاي جنگلي عبارتند از: آذربايجان غربي، كردستان، كرمانشاه، لرستان، ايلام، فارس، خوزستان، اصفهان، چهارمحال بختياري و كهكيلويه و بويراحمد که در اين ميان، کمترين سهم از پوشش جنگلی زاگرس با 5/4 درصد، متعلق به استانهای خوزستان و آذربايجان غربي بوده (يعنی تنها 5/4 درصد از مساحت استانهای مزبور را جنگل پوشانده است) و بالاترين درصد آن به كهكيلويه و بويراحمد (47 درصد) تعلّق دارد.

+ نوشته شده در یکشنبه نوزدهم خرداد 1387ساعت 10:19 توسط مسعود يوسفي |